هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
273
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
ارتفاع يك قامت واقع است . ابتدائا در بيت متصل به زمين بود ، يعنى در بناى اوّلى « بيت » در وقتى كه مسقف نبود ، به قدر قامت ديوارى داشت . در بناء ثانى ، كه خراب كردند و سبب خرابى اين شد كه زنى مجمره [ اى ] به « كعبه » آورد ، شراره از آن افتاده ، كساء بيت بسوخت . پس سقف قرار داده ، در را به ارتفاع قامتى بلند كردند . وجه ديگر نيز نوشتهاند كه در سال بيست و پنجم يا سى و پنجم ولادت ، در وقت بناء « قريش » ، « ابو حذيفة مغيره » گفت : يا قوم ، در كعبه را مرتفع بكنيد تا به سلّم هركس را بخواهيد ، داخل بكنيد و هركسى را نخواهيد ، از بالا پايين بيندازيد . پس « قريش » حرف او را قبول كرده ، در كعبه را مرتفع ساختند و در « كعبه » در عهد حضرت ابراهيم و جرهم و بعد از آنها ، تا بناى قريش ، متصل به زمين بود . مقابل اين در ، حالايى در ديوار غربى ، در قرب « ركن يمانى » باب مستجار است كه حالا مسدود است . وجه تسميه « مستجار » به اين « استجاره » و پناه بردن فاطمه بنت اسد بود به « بيت » در هنگامى كه درد طلق گرفت ؛ يا اينكه خلق در آنجا « استغاثه » و « طلب آمرزش » مىخوانند . اكنون از در شرقى داخل اندرون بيت مىشوند ؛ و چنانكه در احاديث وارد شده ، « بيت المعمور » را نيز دو در است . « زمخشرى » روايت كرده [ كه ] خداوند عالم ياقوتى از ياقوتهاى بهشتى نازل نمود . او را دو در داشت از « زمرّد » ، يكى در طرف شرقى [ و ] ديگرى در غربى . و فرمود به حضرت آدم نازل كردم به جهت تو چيزى كه طواف كرده مىشود بر او ، چنانكه حول « عرش » طواف مىشود . جناب آدم از زمين هند متوجه آنجا شده ، ملائك [ ه ] ها بر او ملاقات كرده ، مىگفتند : قبول باشد حج تو ، يا آدم ، به تحقيق 1000 سال قبل از تو بر اين « بيت » طواف كردهايم . حضرت آدم 40 بار با پاى پياده از زمين هند به مكه آمده ، حج نمود . با اين حالت بود ، تا خداوند عالم در ايّام توفان او را به آسمان مرتفع نموده ، همان است « بيت المعمور » . خلاصه ، داخل « بيت » با خارج آن تفاوتى ندارد ، [ و ] به همان وضع است ،